Historia

(według Encyklopedii Gdyni – Oficyna Verbi Causa Gdynia 2006, wydanie pierwsze)

Towarzystwo Polsko-Francuskie powstało w 1936 r. Konsul Francji, Xavier Gauthier oraz Wicekomisarz Rządu inż. Włodzimierz Szaniawski, ” pragnąc stworzyć na terenie Gdyni ognisko kulturalnego zbliżenia polsko-francuskiego”, zaprosili kilkudziesięciu obywateli miasta na spotkanie założycielskie Towarzystwa Polsko-Francuskiego w dniu 24.09.1936 r. w sali posiedzeń Rady Miejskiej.

Pierwszym prezesem był Włodzimierz Szaniawski, sekretarzem generalnym Omer Neveux (publicysta francuski, dyrektor Alliance Francaise), wiceprezesami-Maria Róża Frankowska, inż. Tadeusz Wenda i Renata Maria Sobańska. Członkami Zarządu: Claude Rabaud (dyrektor Konsorcjum Francusko-Polskiego dla Budowy Portu w Gdyni), Leon Tomaszewski, Mikołaj Arciszewski, skarbnikiem-Martial Certoux (dyrektor Banku Francusko-Polskiego w Gdańsku) , Zastępcami członków: Dembińska, Józef Wierusz-Kowalski (konsul honorowy Republiki Peru) , inż. architekt St. Filipkowski. Komisja rewizyjna: Władysław Grabowski, Jerzy Hildt, zastępca Franciszek Linke. Sąd koleżeński: Leon Najman , Mirza-Kryczyński, Jan Dereziński, Julian Rummel. Siedziba Towarzystwa mieściła się na ul. Świętojańskiej 72.

Stowarzyszenie zrzeszało blisko 80 osób, głównie inżynierów, bankowców, urzędników zaangażowanych przy budowie portu i miasta. Towarzystwo było wspierane przez Ambasadę Francuską w Polsce, Bank Francusko-Polski oddział w Gdyni i Konsorcjum Francusko-Polskie dla Budowy Portu w Gdyni. Uroczyste poświęcenie siedziby Towarzystwa ( 18. XI. 1936 , ks. T. Turzyński) było wydarzeniem kulturalnym miasta z udziałem ponad 100 gości, w tym Komisarza Rządu Franciszka Sokoła i znanej śpiewaczki, J. Gorzechowskiej (koncert pieśni francuskich i polskich).

Od 15.X.1936 w siedzibie Towarzystwa rozpoczęto kursy języka francuskiego oraz odczyty o literaturze francuskiej (w środy i piątki), działał też klub służący życiu towarzyskiemu członków stowarzyszenia. Od listopada tr. organizowane były odczyty (co dwa tygodnie-w poniedziałki). 03.XII.1936 uruchomiono bibliotekę. Od marca 1937 rozpoczęły się wykłady, m in. z udziałem wykładowców Instytutu Francuskiego w Warszawie. Kilka wykładów miał prezes stowarzyszenia Wł. Szaniawski. Towarzystwo przystąpiło do Federacji Stowarzyszeń Polsko-Francuskich w Polsce, z której otrzymywało książki do biblioteki. Od 1938 r. współpracowało z Liceum Handlowym organizując kursy języka francuskiego dla uczniów. Popularyzowało współpracę gospodarczą Polski i Francji.m. in. rozpowszechniało materiały promocyjne Francusko-Polskiego Towarzystwa Kolejowego.

Po wojnie w reaktywowanie działalności włączył się konsul Andre Deltour i Kazimierz Bryja, prezes PCK w Gdyni. Pierwsze zebranie odbyło się 13.02.1946 r. w lokalu Ligi Morskiej przy ul. Kwiatkowskiego (7 osób), następne w lokalu Stronnictwa Demokratycznego przy ul. Świętojańskiej 34. W 1946 r. było 60 członków. Przewodniczącym został prezes Sądu Okręgowego w Gdyni Kazimierz Olszewski, sekretarzem Janina Ruszczyńska, członkami honorowymi konsul Deltour i prezydent miasta Henryk Zakrzewski. Po śmierci w 1954 r. Zofii Nałkowskiej, prezesa Zarządu Głównego, nastąpiło całkowite wymieranie działalności, tylko Towarzystwo w Gdyni pozostało jedynym aktywnym klubem w Polsce. Po wizycie de Gaulle’a w 1967 r. atmosfera polityczna w kraju zaczęła sprzyjać Towarzystwu. Nastąpiło ożywienie stosunków gospodarczych, naukowych i kulturalnych. W tym czasie Towarzystwo było jednym z nielicznych ośrodków na Wybrzeżu organizującym kursy językowe, wycieczki turystyczne poprzez regiony Francji, spotkania i imprezy kulturalne poświęcone dorobkowi kulturowemu Francji oraz prowadzącym wymianę z organizacjami sympatyzującymi z Polską we Francji.

Prezesi:

  • Włodzimierz Szaniawski 1936-1939
  • Kazimierz Olszewski 1946-1947
  • Kazimierz Bryja 1947-1948
  • Jan Morze 1948-1951
  • Włodzimierz Egiersdorf 1951-1958 i 1960-1964
  • Leon Zatoń 1958-1960
  • Marian Koperski 1964-1976
  • Marian Siekowski 1976-1980
  • Mieczysław Krupa 1981-82 i 1992-1997
  • Antoni Duchnowski 1983 -1986
  • Zbigniew Głowiak 1987-1991
  • Łucja Głogowska od września 1997 – 2007
  • Alicja Kuchtyk od października 2007.

Siedziba: Gdynia, ul. Starowiejska 54/4.